Η ταυτότητά μας

To Ινστιτούτο πριν από την ίδρυσή του λειτούργησε ως 'Φυτώριο Αμερικανικής Αμπέλου', βάσει του άρθρου 12 του Νόμου 2488/1920, από το 1920-1954. Mετά την επιτυχή εκπλήρωση της αποστολής του, ως Φυτώριο για την προστασία της Ελληνικής Αμπελοκαλλιέργειας από την φυλλοξήρα, λειτούργησε ως 'Δενδροκομικός Σταθμός' του Υπουργείου Γεωργίας βάσει του Β.Δ. 10/20-8-54, από το 1954-1961.

Το 'Ινστιτούτο Δενδροκομίας' ιδρύθηκε το 1961 με έδρα τη Νάουσα, λόγω της αύξησης των αναγκών σε δενδροκομική έρευνα, και μετονομάσθηκε σε 'Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων' το 1977 (Π.Δ. 433/77, Φ.Ε.Κ. 133,Τ.Α'). Κατόπιν το 1989 εντάχθηκε στο Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) με τα ίδια αντικείμενα έρευνας (Νόμος 1845, Φ.Ε.Κ. 102, Τεύχος Α', 26 Απριλίου 1989, 288611/21-8-90 Κοινή Υπουργική Απόφαση).

Με τη με αριθμ. 118763/10.10.2011 Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Οικονομικών & Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, το ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. συγχωνεύτηκε στον Ελληνικό Γεωργικό Οργανισμό 'ΔΗΜΗΤΡΑ' (ΕΛΓΟ 'ΔΗΜΗΤΡΑ') μαζί με τρεις άλλους οργανισμούς (Οργανισμός Πιστοποίησης & Επίβλεψης Γεωργικών Προϊόντων, ΟΠΕΓΕΠ -AGROCERT, Οργανισμός Γεωργικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης & Αποκατάστασης (ΟΓΕΕΚΑ 'ΔΗΜΗΤΡΑ') και Ελληνικός Οργανισμός Γάλακτος & Κρέατος, ΕΛΟΓΑΚ).


Η αποστολή του Ινστιτούτου Φυλλοβόλων Δένδρων είναι η διεξαγωγή έρευνας για την:

Εικόνα
  • η εξεύρεση και δημιουργία βελτιωμένων ποικιλιών των φυλλοβόλων οπωροφόρων ειδών,
  • η εξεύρεση και δημιουργία βελτιωμένων υποκειμένων,
  • η μελέτη μεθόδων και τεχνικών πολλαπλασιασμού ποικιλιών και υποκειμένων, η συμφωνία μεταξύ τους, το ασυμβίβαστο των ποικιλιών κ.λ.π.
  • η βελτίωση αγροτεχνικών μεθόδων,
  • η θρέψη-λίπανση,
  • η μελέτη αντιμετώπισης εχθρών και ασθενειών,
  • η μελέτη αντιμετώπισης των ιώσεων,
  • η τεχνολογία μετασυλλεκτικών χειρισμών και μεταποίησης καρπών,
  • η παραγωγή και ο έλεγχος πολλαπλασιαστικού υλικού,
  • η διατήρηση γενετικού υλικού ποικιλιών και υποκειμένων φυλλοβόλων οπωροφόρων,
  • η ενημέρωση και εκπαίδευση γεωπόνων και παραγωγών σε δενδροκομικά θέματα.
Εικόνα

Κατά τα χρόνια λειτουργίας του, το Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων ασχολήθηκε με όλα τα αντικείμενα έρευνας των φυλλοβόλων οπωροφόρων ειδών.

  • Αξιολόγησε χιλιάδες ποικιλίες και υποκείμενα φυλλοβόλων οπωροφόρων και εισηγήθηκε για τη διάδοση των κατάλληλων για τις ελληνικές εδαφοκλιματικές συνθήκες.
  • Δημιούργησε πολλές ποικιλίες και υποκείμενα .
  • Μελέτησε τον αγενή πολλαπλασιασμό πολλών υποκειμένων - ποικιλιών φυλλοβόλων οπωροφόρων.
  • Σε συνεργασία με άλλα ιδρύματα, ασχολήθηκε με την επίλυση προβλημάτων θρέψης, συμφωνίας ποικιλιών-υποκειμένων, ασθενειών, τεχνικών καλλιέργειας.
  • Ασχολήθηκε με την επισήμανση, συλλογή και αξιολόγηση γενετικού υλικού φυλλοβόλων οπωροφόρων που κινδύνευε να χαθεί.
  • Συνεργάστηκε με 50 και πλέον ερευνητικά ιδρύματα του εσωτερικού και εξωτερικού.
  • Ασχολήθηκε σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Τεχνολογίας με τους μετασυλλεκτικούς χειρισμούς, την τεχνολογία και τη συντήρηση των καρπών.
  • Ασχολείται με την διατήρηση άνοσου πολλαπλασιαστικού υλικού.
  • Ασχολείται με την διατήρηση του γενετικού υλικού ποικιλιών και υποκειμένων στον αγρό σε ειδικές συλλογές.
  • Ασχολείται με την διεκπεραίωση Εθνικών και Ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων.
  • Βοηθάει στην επίλυση προβλημάτων φυτοπροστασίας που προκύπτουν κατά την διάρκεια την παραγωγικής διαδικασίας
Εικόνα

Η μεγάλη συμβολή του Ι.Φ.Δ. στην Ελληνική δενδροκομία φαίνεται από το γεγονός ότι το 80% της παραγωγής φυλλοβόλων οπωροφόρων παράγεται στην περιοχή που βρίσκεται το Ι.Φ.Δ. και τα αγροκτήματά του (Νάουσα, Μακροχώρι Βέροιας, και Σκύδρας Ν. Πέλλας).


Γενικά για το έργο του Ινστιτούτου

Κατά τα 50 χρόνια λειτουργίας του, το Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων ασχολήθηκε με όλα τα αντικείμενα έρευνας της αρμοδιότητάς του και με τα είδη οπωροφόρων:

Από τα πυρηνόκαρπα: τη ροδακινιά, τη νεκταρινιά, τη βερικοκιά, την κερασιά και τη δαμασκηνιά.

Από τα γιγαρτόκαρπα: την μηλιά, την αχλαδιά και την κυδωνιά.
Από τα ακρόδρυα: την αμυγδαλιά, την καρυδιά, την λεπτοκαρυά και τη φιστικιά.

Πρόσφατα και από πιστώσεις προγράμματος της Ε.Ε. και της ΓΓΕΤ άρχισε να ασχολείται με τα φρούτα μικρότερης σημασίας, όπως: ρόδια, κυδώνια, μούσμουλα, μούρα, κράνα, τζίτζιφα, κ.λ.π.

Από το 1984 μέχρι το 1986 και από πιστώσεις προγράμματος του F.A.O. της International Bank for Plant Genetic Resources, ασχολήθηκε με την εξερεύνηση, επισήμανση, συλλογή και αξιολόγηση γενετικού υλικού πυρηνοκάρπων από τον Ελλαδικό χώρο. Το υλικό αυτό χρησιμοποιήθηκε σε εθνικά προγράμματα βελτίωσης ποικιλιών και υποκειμένων με ελεγχόμενο υβριδισμό.

Τα αποτελέσματα των ερευνητικών εργασιών του, ανακοινώνονται στο ΕΘΙΑΓΕ, δημοσιεύονται σε επιστημονικά και εκλαϊκευτικά περιοδικά και διαχέονται στους γεωπόνους Γεωργικών Εφαρμογών και τους παραγωγούς, με εκπαιδεύσεις, ημερίδες, ομιλίες και προσωπικές επαφές.

Στα αποτελέσματα αυτά στηρίχθηκε η αλματώδης ανάπτυξη της δενδροκομίας στη χώρα μας, που σημειώθηκε από το 1960 και μετά, και ιδιαίτερα στην περιοχή όπου είναι η έδρα του.

Εκτός από τα ερευνητικά προγράμματα, το Ινστιτούτο ασχολήθηκε με επιτυχία και με την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν οι παραγωγοί στην πράξη και χρειάζονταν επιστημονική μελέτη και έρευνα.


Ερευνητικά προγράμματα

Τα πάγια εθνικά ερευνητικά προγράμματα που εκτελούνται στο ΙΦΔ χρηματοδοτούνται από πιστώσεις του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., μέσα στα πλαίσια του προϋπολογισμού του Ινστιτούτου και είναι:
  • Η βελτίωση ποικιλιών και υποκειμένων, με υβριδισμό, επιλογή από τον εγχώριο πληθυσμό και αξιολόγηση των εισαγομένων ποικιλιών από άλλες χώρες.
  • Η βελτίωση μεθόδων και τεχνικών καλλιέργειας, με τη μελέτη και την ανάπτυξη αυτών μέσα στα πλαίσια της τεχνολογικής εξέλιξης.
  • Η θρέψη-λίπανση οπωροφόρων, με μελέτες στο εργαστήριο και πειραματισμό στον αγρό.
  • Η μελέτη του πολλαπλασιασμού ποικιλιών και υποκειμένων, με έμφαση στον αγενή πολλαπλασιασμό.
  • Η μελέτη της συμφωνίας μεταξύ ποικιλιών-υποκειμένων, του ασυμβιβάστου των ποικιλιών, της γενετικής βάσης των αγρονομικών χαρακτηριστικών με σύγχρονες βιοτεχνολογικές μεθόδους, κ.ά.
  • Η αντιμετώπιση των ιώσεων των πυρηνοκάρπων με φυτοτεχνικές μεθόδους.
  • Οι μετασυλλεκτικοί χειρισμοί και η τεχνολογία καρπών σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Τεχνολογίας.
  • Η διατήρηση άνοσου πολλαπλασιαστικού υλικού σε εντομοστεγείς θαλάμους.
  • Η διατήρηση μητρικού γενετικού υλικού ποικιλιών και υποκειμένων στον αγρό, σε ειδικές συλλογές.
  • Η διατήρηση γενετικού υλικού ποικιλιών και υποκειμένων στον αγρό, σε ειδικές συλλογές, στα πλαίσια της Εθνικής, της Ευρωπαϊκής και της Διεθνούς Τράπεζας Διατήρησης Γενετικού Υλικού.

Τα παραπάνω προγράμματα είναι διαχρονικά, όπως και σε όλες τις χώρες του κόσμου και οι εργασίες αυτών γίνονται για όλα τα είδη οπωροφόρων που μελετούνται.

Χιλιάδες ποικιλίες και υποκείμενα έχουν δημιουργηθεί, μελετηθεί και αξιολογηθεί. Οι καλύτερες απ' αυτές έχουν διαδοθεί για καλλιέργεια από τους παραγωγούς και συνεχίζεται η διάδοση νεώτερων, μέσα από τα σχετικά προγράμματα του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Το 90% των ποικιλιών των φυλλοβόλων οπωροφόρων που μελετήθηκαν, διαδόθηκαν από το Ινστιτούτο.

Οι βελτιωμένες μέθοδοι και τεχνικές καλλιέργειας, φυτοπροστασίας, λίπανσης, κ.λ.π. που αναπτύχθηκαν, εφαρμόστηκαν από τους παραγωγούς και αναπροσαρμόζονται συνεχώς σύμφωνα με τα νεώτερα δεδομένα, για τη συνεχή βελτίωση της ποιότητας των παραγομένων προϊόντων, την μείωση του κόστους παραγωγής και την αύξηση των αποδόσεων. Εκτός των πάγιων εθνικών προγραμμάτων, το Ινστιτούτο διεξήγαγε και συνεχίζει να διεξάγει, σε συνεργασία με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα, που χρηματοδοτούνται από την Ε.Ε., μέσω των παλαιότερων προγραμμάτων AIR, FAIR, ECLAIR, GEN RES και νεώτερων, καθώς και ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα σε συνεργασία με άλλους εθνικούς φορείς, που χρηματοδοτούνται μέσω της Γ.Γ.Ε.Τ. του Υπ. Βιομηχανίας, του ΕΛ.Γ.Α. και λοιπών φορέων.

Τα κυριότερα από αυτά είναι:
  • Βελτίωση της βερικοκιάς με έμφαση την ανθεκτικότητα στην ίωση Sharka.
  • Βελτίωση ξηρών καρπών (ακρόδρυα).
  • Αντιμετώπιση του βακτηριακού καψίματος στην αχλαδιά.
  • Δημιουργία ποικιλιών μηλιάς ανθεκτικών στις ασθένειες.
  • Μελέτη και αντιμετώπιση της χλώρωσης του σιδήρου στη ροδακινιά.
  • Ολοκληρωμένη παραγωγή καρπών ροδακινιάς και κερασιάς.
  • Συλλογή γενετικού υλικού καρπών μικρότερης σημασίας.
  • Οργάνωση του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικτύου διατήρησης γενετικού υλικού πυρηνοκάρπων.
  • Αντιπαγετική προστασία φυλλοβόλων οπωροφόρων από ανοιξιάτικους παγετούς.

Παροχή υπηρεσιών

Το Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων ασχολείται κυρίως με έρευνα και η παροχή υπηρεσιών περιορίζεται στα εξής:

  • Την χορήγηση μητρικού πολλαπλασιαστικού υλικού νέων ποικιλιών και υποκειμένων, για τη διάδοση αυτών.
  • Την διάδοση νέων μεθόδων καλλιέργειας, νέας τεχνολογίας και τεχνογνωσίας.
  • Την επίλυση προβλημάτων που χρειάζονται ερευνητική διερεύνηση και αντιμετωπίζουν οι καλλιεργητές στην πράξη.
  • Την καθοδήγηση, ενημέρωση και εκπαίδευση γεωπόνων και παραγωγών σε δενδροκομικά θέματα.
  • Τη διάσωση πολύτιμων γενετικών πόρων της χώρας μας.
  • Τη διεξαγωγή διδακτορικών εργασιών μεταπτυχιακών φοιτητών ελληνικών και ξένων Πανεπιστημίων, την εκπαίδευση και πρακτική άσκηση φοιτητών και σπουδαστών.

Διοργάνωση συνεδρίων και ημερίδων

  • 24ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Επιστήμης των Οπωροκηπευτικών. Βέροια 20-23 Οκτωβρίου 2009. Θα παρουσιασθούν 82 γραπτές και  142  προφορικές ανακοινώσεις αποτελεσμάτων ερευνητικών εργασιών.
  • 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Γενετικής Βελτίωσης Φυτών. Νάουσα, Άλσος Αγίου Νικολάου, 8-10 Οκτωβρίου 2008.  Συμμετείχαν   ερευνητές από πανεπιστήμια, τεχνολογικά και ερευνητικά ιδρύματα της χώρας και παρουσίασαν 170  επιστημονικές ανακοινώσεις.
  • XI th International Symposium on Apricot Culture, Βέροια 25-30 Μαΐου 1997 υπό την αιγίδα της International Society for Horticultural Sciences. Συμμετείχαν 130 ερευνητές από 24 χώρες και παρουσίασαν 49 προφορικές και 83 γραπτές επιστημονικές ανακοινώσεις.
  • Διημερίδα με θέμα: «Εφαρμογή Ολοκληρωμένης Διαχείρισης στην καλλιέργεια της ροδακινιάς». 7-8 Δεκεμβρίου 2000, Νάουσα - Δημοτικό Θέατρο.
  • Ημερίδα με θέμα: «Τάσεις στη σύγχρονη δενδροκομία». 8 Μαρτίου 2006, Νάουσα - Δημοτικό Θέατρο.
  • Ημερίδα με θέμα: «Νεώτερα πειραματικά δεδομένα για τη σωστή εφαρμογή του συστήματος της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης στη ροδακινιά». 19 Μαρτίου 2008, Νάουσα - Δημοτικό Θέατρο.

Άλλες δραστηριότητες

Το Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων συνεργάζεται με ανάλογα Ινστιτούτα και Πανεπιστήμια όλων των χωρών του κόσμου.
Οργανώνει και συμμετέχει με επιστημονικές ανακοινώσεις σε διεθνή και εθνικά συνέδρια, συμπόσια, ημερίδες και δημοσιεύει ερευνητικές εργασίες σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά περιοδικά.
Δημοσιεύει επίσης επίκαιρα εκλαϊκευτικά άρθρα και ανακοινώσεις στον τοπικό, επαρχιακό και εθνικό τύπο ή σχετικά περιοδικά.
Συμμετέχει σε συμβούλια, επιτροπές εμπειρογνωμόνων, ομάδες εργασίας κ.λ.π. έγκυρων εθνικών και ευρωπαϊκών φορέων.
Εκπονεί και συντάσσει αναπτυξιακές μελέτες σε Ο.Τ.Α., δημόσιους, ιδιωτικούς και συνεταιριστικούς φορείς από όλη τη χώρα.
Υποβάλλει προτάσεις, εισηγήσεις και γνωμοδοτεί, σε θέματα της αρμοδιότητάς του, προς το Υπουργείο Γεωργίας και το ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. κάθε φορά που θα του ζητηθεί.
Παρέχει πληροφορίες και οδηγίες σε δενδροκομικά θέματα, σε κάθε ενδιαφερόμενο φορέα ή φυσικό πρόσωπο από όλη τη χώρα.